Benissa: Een onverwachte reis terug in de tijd

Als je over de tolweg van Valencia naar Calpe rijdt, kom je, na het nemen van de afslag, op de N332 die dwars door Benissa gaat. De eerste indruk bij veel mensen is “Saai” of “Ik ben blij als ik hier doorheen ben”. En dat is een begrijpelijke reactie, omdat dit stukje van de kustweg nu eenmaal erg druk is met veel links- en rechtsafslaande verkeer en nog meer stoplichten, wat vooral in de voor- en na-siësta-uren voor veel oponthoud zorgt.

Als je echter vlak voor het eerste stoplicht rechtsaf gaat (bij het pleintje vóór je de kerk aan de rechterkant ziet) en aan het einde van de straat links gaat, zie je al snel de parkeerplaats op het kerkplein liggen. De schitterende kathedraal van Benissa valt meteen op, maar is slechts één van de vele monumenten die Benissa, een van de oudste dorpen in de provincie Valencia, rijk is en allemaal zijn ze het waard is om bekeken te worden. Een bezoek aan Benissa geeft je dan ook een goed inzicht in de rijke, maar vooral spannende geschiedenis van de Costa Blanca.

Moorse invloeden
Veel van de dorpen aan de Costa Blanca zijn gesticht tijdens de Moorse bezetting en kregen dan ook Arabische namen. Zoals Beni Isa wat ‘Zoon van Isa’ betekent. Of die zoon daar ook werkelijk gewoond heeft zal wel altijd een vraag blijven. Maar als je de authentieke Spaans/Moorse sfeer wilt proeven, volg dan de bordjes ‘Casco Historico’, parkeer de auto en wandel door en over geplaveide steegjes, langs eeuwenoude stadsmuren (die overigens nog steeds in goede staat zijn), bewonder de stadspaleizen en grote herenhuizen (velen zijn perfect gerestaureerd) en de Middeleeuwen komen tot leven. Benissa is eigenlijk één groot openluchtmuseum, waar in het verre verleden, net als in meer plaatsen aan de kust, zeerovers probeerden het Spaanse vasteland binnen te dringen.

Een mooie mix van culturen
Samen met Teulada, Calpe en Altea was dit gebied in de dertiende eeuw een heerlijkheid, waar tegen het einde van de dertiende eeuw tijd Roger de Lauria de scepter zwaaide. Roger de Lauria was een Italiaanse admiraal die in dienst was van het Koninkrijk Aragon. Hij staat ook wel bekend onder ‘Ruggiero di Lauria’ of ‘Roger de Llúria’ in het Catalaans. In die tijd had Benissa voornamelijk een islamitische bevolking die sterk verspreid over het ruime en vruchtbare platteland woonachtig was. De groeiende groep christenen vestigde zich voornamelijk in de kleine, oude dorpskern. Al in 1248 werd Benissa op de Moren heroverd door Jaime I van Aragon, maar het duurde nog flink wat jaren voor alle Moren Spanje compleet hadden verlaten. Na de definitieve uitbanning in 1609 kozen veel van diegenen die wel mochten blijven voor het Christendom en kwamen er grote aantallen nieuwe bewoners vanuit de Pyreneeën, Catalonië en Aragon af op de vruchtbare grond, het milde klimaat en de ligging aan de Middellandse Zee met natuurlijke havens in de diverse baaien. Uit deze mooie mix van culturen ontstond het profiel van de huidige bewoners, een profiel dat tegenwoordig verder gemixt wordt met die van bewoners uit andere delen van Europa.

De Kathedraal van Benissa
Je begint je reis terug in de tijd op de parkeerplaats in het centrum van Benissa. Hier bevindt zich een ontmoetingsplein met een leuke fontein en veel palmbomen die voor de nodige schaduw zorgen in de warme zomermaanden. Aan het plein staat ook de trots van het dorp, de Neogotische kathedraal waar niemand omheen kan, de imposante ‘Catedral de la Marina’. In dit gedeelte van Benissa is de krachtige katholieke traditie van Benissa zeer herkenbaar (en van tijd tot tijd hoorbaar), omdat hier ook het Franciscaner seminarie en klooster is gevestigd (Convento de los Padres Franciscanos uit 1645), waar veel paters zijn opgeleid die zich over heel Spanje hebben verspreid. De grote kathedraal uit 1929, kreeg de bijnaam de ‘Zeekathedraal’ vanwege haar flinke afmetingen (59 meter lang en 29 meter hoog) en werd gebouwd vanuit een fonds, een gift van de rijke Vrij Metselaars uit de omgeving. De beschermheilige van het dorp ‘Nuestra Puríssima Xiqueta’ (Onze Heilige Maagd) kreeg in de vorm van een flink met goud behangen beeld een ereplaats boven het hoofdaltaar en de geraffineerde lichtval, waarin zij zich de hele dag koestert. Dit alleen is het al waard om deze kerk te bekijken.

Wandelen langs monumenten
Als je de kathedraal uitloopt, steek je de parkeerplaats over en loop je naar links. Aan het einde bevinden zich enkele terrasjes, war het prima toeven is het hele jaar door. Als je wacht met het nemen van een drankje, ga je hier naar rechts en meteen weer rechts. Dit is de Calle Puríssima. Deze straat loop je, ondertussen de oude geveltjes bewonderend, uit tot aan het einde, waarna je op het ‘Plaza del Portal’ komt. Hier bevindt zich op de hoek het huidige Gemeentehuis (Ayuntamiento), in een schitterend pand waar in oude jaren het ziekenhuis van de stad gevestigd was. Het ziekenhuis werd in 1790 gesticht en hier werden lange tijd de meest besmettelijke en hulpbehoevende zieken van uit de wijde omtrek geherbergd. Maar tegenwoordig zit hier het besturingscentrum van een goed georganiseerde en cultureel rijke gemeente, waarvan de ruimtelijke invulling zowel logistiek als economisch goed bewaakt wordt. Dit mag ook wel, in de wetenschap dat de gemeente Benissa, anders dan veel mensen denken, geen klein, slapend dorpje is, maar in grondgebied de vierde grootste stad van de Costa Blanca en zelfs in oppervlakte Benidorm overtreft.

La Lonja de Contratación
Vlakbij het gemeentehuis bevindt zich ook de beurs, ‘La Lonja de Contratación’ uit de 15e eeuw en het huidige Museum voor Etnografie, in het verleden een van de meest actieve centra van het dorp en het oudste monument van de gemeente. In het gebouw, bestaande uit 3 vleugels en een arcade voorzien van fraai natuurstenen metselwerk en 3 bogen op de benedenverdieping, zijn naast de beschrijvingen van de cultuur, de talen en dialecten van de verschillende volken en stammen die aan de Costa Blanca hebben geleefd, ook met grote regelmaat wisselende, interessante tentoonstellingen te zien. Hier aan het einde van de Calle Puríssima staat ook een bord waarop alle interessante gebouwen staan aangegeven.

Palacio de los Torres-Ordiñia
Op nog geen 50 meter afstand kom je langs het goed onderhouden stadspaleis uit de 18e eeuw, vandaag de dag een dependance van de Universiteit van Alicante. Daar schuin tegenover bevindt zich het ‘Casa Cultural’, het voormalige ‘Palacio de los Torres-Ordiñia’, waar zich nu naast een restaurant op de 1e verdieping, de bibliotheek en allerlei aula´s bevinden, waarin sociale en culturele evenementen worden gehouden. Als je nu terugloopt via de Calle Puríssima en doorloopt, kom je in de Calle San Nícolas. Buiten ons kantoor (op nummer 3) is hier ook elke zaterdag het begin van de weekmarkt.

Feesthoofdstad van de Costa Blanca
Benissa is met afstand de stad aan de Costa Blanca waar de meeste feesten georganiseerd worden. Men is hier bijna het hele jaar in feeststemming en bij elk feest roept het klokkenspel van de kathedraal iedereen stevig beierend op om het betreffende feest in het historische centrum mee te komen vieren. En dat lukt elke keer weer aardig, gezien de grote hoeveelheid mensen die van heinde en ver op de feesten afkomen. Het kan hier gaan om het feest van de Driekoningen met een indrukwekkende processie op 5 januari, het ‘Firra i Porrat de Sant Antoni’ (Het Sint Anthonies festival) van 7 t/m 31 januari, de druk bezochte Middeleeuwse markt met stallen, roofvogels, een veemarkt, het zegenen van huisdieren voor de kathedraal, meerdere kermissen, diverse muziekfestivals, de feesten van Moros y Cristianos, het belangrijke feest om de beschermheilige van Benissa te eren en uiteraard flink wat vuurwerk bij elk feest. Maar ook de wekelijkse markt in de oude binnenstad (elke zaterdag), is zeker een bezoek waard.

Een ding is echter zeker: Na een bezoek aan Benissa zul je in het vervolg met heel wat minder ergernis over de drukke weg die Benissa in tweeën splitst rijden en, als je weer eens moet wachten voor één van de stoplichten, een beetje dromerige terugdenken aan een onverwachte reis terug in de tijd.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *